• BENVIDOS Ó BLOG DE RAFA QUINTÍA

  • SOBRE O AUTOR

  • © Fotografías blog: Rafa Quintía

  • MARIÑA: DE DEUSA A SANTA

  • MONTE DAS CROAS: ANTROPOLOXÍA DUN CASTRO

  • ANÁLISE ESTRUTURAL E SIMBÓLICA DO MITO DA MOURA

  • LA HISTORIA DE GALICIA EN 50 LUGARES

  • USO SIMBÓLICO DO CUARZO NA CULTURA GALEGA. Aspectos etnográficos e arqueolóxicos

  • PATRIMONIO INMATERIAL DE SAN MARTIÑO DE SALCEDO

  • ALICORNIO. O PODER DO CORNO DE UNICORNIO NA MEDICINA TRADICIONAL GALEGA

  • A NOSA SEÑORA DA LANZADA. Estudio antropológico de un santuario costero.

  • PARA CANTAR VEÑO EU! Unha viaxe pola cultura musical galega da man dos Chichisos

  • DE VELLO, GAITEIRO! Biografía do grupo de música tradicional Os Chichisos

  • DEUSES, MITOS E RITOS DO MONTE DO SEIXO. Unha proposta interpretativa en clave céltica.

  • Á SOMBRA DE BOUZA PANDA. Poemario de trincheira e maldizer

  • MUÍÑOS, A MEMORIA DA AUGA.

  • Documental “SETE CAMIÑOS. ENCRUCILLADA DO TEMPO”

  • Documental “COMUNEIROS. Cen anos de vida e loita polo monte de Salcedo”

  • Documental “Monte do Seixo. A Montaña Máxica”.

  • Curtametraxe documental “NOITE DE REIS COS CHICHISOS”

  • A PEDRA DO FUNDAMENTO

  • “FEITO NA CASA”

  • “FOL DE VELENO. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza”. Nº6

  • “FOL DE VELENO. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza”. Nº5

  • “FOL DE VELENO. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza”. Nº4

  • “FOL DE VELENO. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza”. Nº3

  • “FOL DE VELENO. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza”. Nº2

  • “FOL DE VELENO. Revista de Etnografía e Historia de Galiza”. Nº1

  • ALBIÓN GALAICA

  • “GALICIA ENCANTADA: O país das mil e unha marabillas”

  • “OS MOUROS E AS MOURAS: MÁXICOS ENIGMÁTICOS DA MITOLOXÍA POPULAR”. Actas das V Xornadas de literartura de tradición oral.

  • POEMARIO DOS GAFOS. Obra colectiva.

  • CATÁLOGO-GUÍA do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños

  • AS PONTES DE PONTEVEDRA. Libro da exposición do mesmo nome. (Obra colectiva)

  • ATAS DAS JORNADAS DA LITERATURA GALAICO-PORTUGUESA 2012-2014

  • ACTAS DAS II XORNADAS SOBRE O ENTROIDO DE GALIZA

  • ACTAS DAS I XORNADAS SOBRE O ENTROIDO DE GALIZA

  • ENTRADAS POR ORDE CRONOLÓXICA

  • CONTADOR

    • 114,200 hits
  • Follow Á Sombra de Bouza Panda on WordPress.com

O NOSO PATRIMONIO

Había tempo que non facía ningún artigo de opinión, así que hoxe toca. Os galegos temos grandes virtudes, pero tamén grandes defectos. Quizais o peor de todos eles, na miña modesta e subxectiva opinión, sexa o pouco amor que amosamos polo noso. E iso serve tanto para a lingua, como para a paisaxe ou, o tema de hoxe, o patrimonio.

Non vou entrar a analizar cal é a orixe deste mal endémico, asunto complexo que daría para toda unha tese doutoral. Mais poderíamos resumi-lo e condensalo nun termo ben coñecido: a autoxenreira. Un sentimento de vergoña do propio, de autoodio e de desprezo por todo aquelo que supón unha expresión material ou inmaterial da nosa cultura agás, claro está, algunhas mostras festivas da nosa relixiosidade cristiá e, por suposto, a comida e as festas gastronómicas. Algúns dirán que esaxero ou que non son xusto, pero como membro da miña propia etnia (no sentido de cultura) teño o dereito de criticarme a min mesmo e de opinar o que me pareza, pois coido que teño coñecemento de causa, e ás probas me remito.

É certo que somos moi tradicionais para conservar determinadas costumes e tradicións, como por exemplo o caciquismo, pero non nos treme o pulso á hora de botar abaixo a nosa casa matriz, algo impensable en Euskadi, onde a casa —o ETXE— adquire o rango de lugar sagrado, de verdadeiro templo. Dicía o insigne José Miguel de Barandiarán:

O “etxe” é terra, albergue, templo e cemiterio, soporte material, símbolo e centro común dos membros vivos e defuntos dunha familia.

O triste é que en Galicia a casa tiña un carácter similar pero, como tantas outras cousas, parece que o esquecemos. Tampouco temos problema en botar abaixo carballeiras, soutos e sobreiras con tal de plantar catro eucaliptos e sacarlle uns pataquiños ó monte aínda que isto supoña unha ruína ecolóxica para o país. Tampouco hai que remexer moito —baste dar un paseo polos nosos montes— para toparse con centos de vertedoiros incontrolados e moreas de lixo e cascallos a beira de calquera corredoira ou camiño forestal. Algúns de vós dirán que iso son catro. Non digo que non, pero eses “catro” fan moito vulto e moito dano.

Por suposto, os políticos , verdadeira expresión do pobo, non son alleos a este mal. Se a isto se lle engade unha dose de desidia, neglixencia e certa falla de educación cívica (que non cultura) o cóctel “molotov” está servido. Por iso non debe estrañarnos que unha estrada da deputación —aínda que podería ser de calquera outra administración— leve por diante un espectacular dolmen en Castiñeiras (concello pontevedrés de Vilaboa) pese a posuír unha das poucas mostras de pinturas rupestres, que unha devasa, liña eléctrica ou porto exterior pase por riba dun castro ou de que fagamos canteira duns petróglifos, total temos milleiros. Sei que sería inxusto se non dixese que hai moitos colectivos do país, persoas e incluso institucións e concellos que teiman día a día pola defensa, conservación e posta en valor do noso tesouro arqueolóxico, histórico-artístico e etnográfico. Pero, por desgraza, a día de hoxe este exército aínda conta con minguadas tropas e o exemplo non se extende como nos gustaría, e así están as cousas…

Pero o motivo deste post non é falar do noso patrimonio e do desleixe co que o tratamos senón do patrimonio da Igrexa —que tamén é noso— e o seu lamentable estado de abandono. Hai poucas semanas andaba eu pola aldea de Vilasouto (Lugo) e tiven a sorte, e a magoa, de poder visita-la súa igrexa vella e o mosteiro adxunto. As imaxes que achego falan por si mesmas, xulguen vostedes.

O certo é que o do estado de ruína de moito do patrimonio rural da Igrexa é un caso peculiar, porque a esta milenaria institución se lle presupón certo bagaxe cultural e educación, polo menos a xusta como para que tiveran conta e valorasen o que teñen. Coñezo o seu argumento para xustifica-la desfeita que, obviamente, non é exclusiva de Galicia, baste dar unha volta polo románico Burgalés, por exemplo. Tamén coñezo a desculpa dun Estado ó borde do colapso financieino, que casualmente é a mesma que a da Igrexa, a falla de cartos.

Non sei cal será a solución a esta traza que pouco a pouco vai roendo toda a nosa herdanza cultural na súa expresión material e monumental, aínda que teño algunas ideas, como tantos outros. O único que sei é que mentres uns discuten, os máis botan a pelota duns ós outros e moitos miran para outro lado, o noso patrimonio material vai esmorecendo paseniño pero sen tregua. En canto ó patrimonio inmaterial, dese xa non lles falo por non estragarlle-lo día.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: