“A PEDRA DO FUNDAMENTO” Música inspirada na mitoloxía galega

A pedra do fundamento

Acaba de ver a luz un traballos que o compañeiro João Bieites e un servidor levabamos moito tempo cociñando, a lume manso como se fan as cousas con cariño e paixón.

O Cd que hoxe presentamos, “A Pedra do Fundamento”, é un traballo discográfico inspirado na mitoloxía galega. Ese mundo tan fascinante e poderosos que tan pouco se valora e que tanto risco corre de desaparecer.

O presente traballo musical recolle dez anos de composicións nunha escolma de 29 temas compostos uns para bandas sonoras de documentarios e outros inéditos, pero todos eles co fío condutor da nosa mitoloxía e unha sonoridade achegada, fundamentalmente, á música folque.

O disco, para quen defendemos e cremos na autoxestión e no traballo artesanal, foi composto, interpretado, gravado e producido por nós mesmos. Cómpre tamén lembrar que nalgúns dos temas contamos coa colaboración de bos e xenerosos amigos como Francisco Sutil, Antonio Vázquez, Alexandre Leiro, Xosé Feijoo, Rosalía Rodríguez ou César Martínez.

O arduo e minucioso labor de gravación, mestura e edición correu a cargo do compañeiro  João Bieites. A magnífica maquetación e deseño da portada e libreto do CD foi obra do deseñador gráfico Miguel-Ângelo Bieites e os textos de quen aquí escribe.

Só agardo que a música sexa do voso gusto e que, cando menos, a algún de vós logre transportalo  ao mundo da nosa tradición oral.

Deixo un par de temas do disco para que poidade escoitar libremente.

O POZO DA MOURA

OS CAVALEIROS DA CHUVA

1

2

A pedra do fundamento

A pedra do fundamento

4

O DOCUMENTAL “MADAMAS E GALÁNS: HISTORIA DO ENTROIDO DE COBRES”

caratula_cobres.jpg

“MADAMAS E GALÁNS. HISTORIA DO ENTROIDO DE COBRES” é un documental de longa duración no que se recolle e se dá a coñecer a riqueza do Entroido tradicional de Cobres, á vez que se fai un percorrido pola súa historia e polos aspectos e elementos culturais máis significativos, incluídos aqueles que xa están desaparecidos.

O documental foi promovido e financiado pola Asociación Cultural Cobres-Vilaboa e realizado por AB ORIGINE, gabinete de antropoloxía. Conou co finanzamento da Deputación Provincial de Pontevedra e do Concello de Vilaboa. Formou parte do equipo de realización o etnógrafo Xosé Anxo Rosales, autor do traballo “As Madamas e o sacrificio do galo. O Entruido do concello de Vila-Boa do Morrazo”. Ademais o proxecto contou coa colaboración e o asesoramento da Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA) á que tamén pertence Xosé Anxo Rosales.

 FICHA ARTÍSTICA:
DIRECCIÓN: Rafael Quintía
GUIÓN: Rafael Quintía e Xosé Anxo Rosales
REALIZACIÓN: Miguel Alonso
GRAVACIÓN: Miguel Alonso, João Bieites e Rafael Quintía
MONTAXE: Miguel Alonso

FICHA TÉCNICA:
PRODUTORA: Un documental realizado por AB ORIGINE ANTROPOLOXÍA. Promovido e financiado pola Asociación Cultural Cobres-Vilaboa. Coa colaboración da Deputación Provincial de Pontevedra, Concello de Vilaboa e a Sociedade Antropolóxica Galega.
TÍTULO ORIXINAL: “MADAMAS E GALÁNS. HISTORIA DO ENTROIDO DE COBRES”
TIPO: Documental
XÉNERO: Etnográfico
ANO: 2016
DURACIÓN: 98 minutos aprox.
ORIXE: Galiza
IDIOMA V. O.: Galego

V XORNADAS SOBRE O ENTROIDO DE GALIZA

Un ano máis, xa están aquí as “V Xornadas sobre o Entoido de Galiza” organizadas pola Sociedade Antropolóxica Galega coa colaboración da concellería de Festas do concello de Pontevedra. Un programa interesantes que inclué a estrea en Pontevedra do documental “Madamas e Galáns. Historia do Entroido de Cobres”, unha exposicón fotográfica  e un ciclo de conferencias para non perderse. A continuación toda a información e o programa das xornadas.

cartaz-entrudo-5

programa-entrudo-5

PARTICIPAMOS NO FORO VOZ: “ENTROIDO. FILLOAS E FOGÓNS”

Este venres 3 de marzo no Teatro Principal ed Pontevedra participaresmo no Foro Voz: “Entroido. Filloas e fogóns”. Un pracer compartir tertulia cos cociñeiros Pepe Vieira, benigno Campos e Raúl Facciola para falar do Entroido e das comidas do Entroido. Quedades todos convidados… a charla. As filloas xa son cousa dos cociñeiros.

foro-voz

foro-voz

“RITOS E SIGNIFICADO DO ENTROIDO”. CONFERENCIA EN MARÍN

Hoxe, no Ateneo santa Cecilia de Marín, ás 20h, impartirei a conferencia “Ritos e significados do Entroido”. Unha boa oportunidade para descubrir ou redescubrir a fascinante potencia cultural do noso sagrado Entroido.

16587047_764569613698535_3263952460038589351_o

ACTUALIZACIÓN DO POST: FOTOS DO ACTO

16707373_767191680102995_2422685133550162904_o

Con Lois González, do Ateneo Santa Cecilia.

16707594_767191640102999_8001245349054512904_o

16804015_767154953440001_4951185202668072876_o

Fotos cortesía do Ateneo Santa Cecilia.

III MASCARADA IBÉRICA

Dende o día 1 de xaneiro xa empezan a saír as máscaras do Entroido en moitas partes da Península Ibérica e de Europa.  Así que, que mellor data que agora para facer a III Mascarada Ibérica na que, como cada ano, a Sociedade Antropolóxica Galega temos a sorte e o privilexio de colaborar.

Cómpre recoñecer publicamente o impagable labor dos organizadores e de todos os colaboradores neste evento polo grande traballo que están a facer para dignificar, conservar e divulgar a nosa celebración ritual máis senlleira e fascinante. Enormemente agradecidos á Comisión do Entroido 2017 de Viana do Bolo e á Asociación Xuntos polo Folión de Vilariño de Conso. Quero dar as grazas especialmente a Jorge Minas polo seu esforzo, dedicación, bo facer e colosal traballo deorganización. E por suposto, a todos aqueles que manteñen vivo o Entroido galego e que o sinten como o que é, unha auténtica relixión que afunde a súa raices na noite dos tempos e medra co sentimento dos noso corazóns.

Hoxe por hoxe a Mascarada Ibérica é o evento máis importante que se está a facer en Galicia para a posta en valor do Entroido. Quen queira coñecer a riqueza e diversidade  do Entroido galego e de toda a Península Ibérica ten esta fin de semana unha cita ineludible en Viana do Bolo e en Vilariño de Conso: na III Mascarada Ibérica. Vémonos o 28 e o 29 en Vilariño de Conso e en Viana do Bolo. Que viva o Entroido!!

16105725_1220508831360461_4140279856741524780_n

UN LIMIAR PARA “PETRÓGLIFOS DO ALTO TÁMEGA” DE BRUNO RÚA

img_20170106_163049

Acaba de publicarse o libro “Pétróglifos do Alto Támega”, de Bruno Rúa. Unha estupenda guía sobre a arte rupestre desta comarca ourensá que tiven o gusto de prologar e que recomendo a todo aquel interesado no noso patrimonio e, en concreto, nos petróglifos galegos. Aquí deixo o limiar do libro para quen estea interesado en afondar algo máis sobre os contidos da obra.

 

LIMIAR

Coñecín a Bruno Rúa hai uns anos por mor dos traballos que dende a Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA) desenvolvemos por terras do Támega, entre eles o proxecto “Alto Támega: accións na paisaxe patrimonial” no que colaboramos co departamento de Historia, Arte e Xeografía da Universidade de Vigo. Foi o meu colega e secretario da SAGA Miguel Losada —que por aquelas datas (2011) viña de descubrir o fabuloso petróglifo das Covas ou Ferradas, en Vences—  quen me amosou a Guía Arqueolóxica do Alto Támega de Bruno e quen un tempo despois nos presentaría persoalmente. Lembro que, xa por entón, o seu traballo me pareceu digno de eloxio, tanto polo seu rigor técnico como pola dedicación posta na elaboración daquela obra. Hoxe en día, podo comprobar con ledicia como esa dedicación e rigor non só non decreceu senón que se viu incrementada como resultado dos anos de estudo e de entrega a prol da divulgación do noso patrimonio cultural.

É por iso que é para min unha honra facer o limiar deste novo traballo seu, onde realiza un magnífico inventario de perto de 240 petróglifos da comarca do Támega, a meirande parte deles descoñecidos non só para a cidadanía en xeral senón para o mundo académico en particular, e co plus de que un grande número destes “novos” gravados foron descubertos polo propio Bruno durante os últimos doce anos de incansable traballo de campo.

Os petróglifos prehistóricos de Galicia son unha das manifestacións culturais máis importantes e representativas do noso patrimonio arqueolóxico. Estes gravados, malia seren BIC —Ben de Interese Cultural— e contaren en teoría coa maior das proteccións legais, atópanse seriamente ameazados e nun estado xeral de abandono. Pero o valor da nosa arte rupestre vai máis alá do seu carácter histórico pois os petróglifos galegos son xeradores de contidos simbólicos e inmateriais que, sustentados nun proceso dinámico de creación de patrimonio oral de base mítica e lendaria, serviron para construír toda unha dialéctica cultural entre a comunidade humana do lugar e o seu legado arqueolóxico. Os petroglifos galegos convertéronse ademais nun dos sinais de identidade galega máis senlleiros e poderosos cultural e iconograficamente falando. Velaí o valor da nosa arte rupestre e o interese de traballos coma o de Bruno que supoñen un paso máis na dignificación e coñecemento donoso patrimonio cultural.

As terras do Támega, malia ser un dos lugares máis ricos e interesantes de Galicia en canto á súa diversidade de restos arqueolóxicos, son unha gran descoñecida para moitos investigadores do país. Campos como o da arte rupestre, que se cría que escaseaba no interior de Galicia, apenas foron tocados. Por iso, traballos como o de Bruno cobran aínda máis valor, pois non só axudan a abrir novos temas de estudo senón que achegan unha valiosa información e soporte para futuros traballos nestas comarcas.

Algúns destes gravados xa os coñecía por visitas á zona, por referencias da  guía de Bruno anteriormente citada ou polos sempre interesantes traballos do meu amigo Miguel Losada[1], pero a maior parte deles eran descoñecidos para min, de aí o meu agradecemento ao autor desta obra que estamos a presentar por telos dado a coñecer.

Pero o traballo de Bruno Rúa ten aínda un valor maior: dá a coñecer novos motivos que enriquecen a panoplia simbólica da nosa arte rupestre. Os petróglifos do Támega que Bruno compendia na súa nova guía ofrecen novas modalidades estilísticas que fan, se cabe, aínda máis valioso o mundo dos petróglifos galegos obrigando, necesariamente, a  abrir a óptica de estudo e, por suposto, a incrementar as áreas de prospección e investigación cara ao interior de Galicia.

En conclusión, o libro que nos ofrece o investigador Bruno Rúa é unha completa e minuciosa guía sobre os petróglifos do Támega que satisfará todas as expectativas de calquera amante da nosa arte rupestre. Nela atopará unha interesante introdución ás tipoloxías dos gravados e aos  diferentes soportes, así como achegas a posibles interpretacións desta milenaria linguaxe labrada na pedra. Ademais inclúe unhas excelentes reproducións dos deseños de cada un dos petróglifos, froito dun detallado e laborioso traballo, e tamén a súa descrición, localización e cordeadas xeográficas para facilitar a súa visita e estudo a todo aquel que estea interesado.

Sen lugar a dúbidas un traballo destinado a converterse nunha obra de referencia para coñecer o patrimonio arqueolóxico —neste caso a arte rupestre— destas comarcas bañadas polo río Támega que tan rico pasado atesouran. Gocen, pois, da súa lectura e descubran estas xoias do noso patrimonio da man de quen mellor as coñece: Bruno Rúa.

 

Rafael Quintía Pereira

Antropólogo

[1] Losada, M. (2013). “O Petróglifo das Cuncas ou as Ferradas: the Yorkshire connection”. Caderno de campo, nº7. Sociedade Antropolóxica Galega.

Losada, M. (2014).“Os petróglifos de Sandín e o camiño do sol ou o porqué dos cadelos que corren atrás dos carros”. Caderno de campo, nº10. Sociedade Antropolóxica Galega.

 

%d bloggers like this: