“A FORMA TROCA, O FONDO SEGUE”

Un artiguiño publicado en La Voz de Galicia co gallo da festa do San Xoán.

escanear0002 - copia

La Voz de Galicia. Domingo 22 de xuño de 2014

A FORMA TROCA, O FONDO SEGUE

Rafael Quintía Pereira

Antropólogo

 

O San Xoán é a cristianización dunha milenaria festividade solar na que con lumieiras celebramos o triunfo da luz sobre as tebras. Todas as culturas marcaron os fitos fundamentais do seu calendario con festas e na nosa cultura a festa de San Xoán indica o solsticio de verán. Dende o neolítico o Sol asociouse coa forza vital, coa potencia e enerxía renovadora e fecundadora. O Sol determina as estacións, o clima e o ecosistema no que habitamos. O home tivo que adaptarse a estes fenómenos cíclicos para poder subsistir cultivando a terra. Esta dependencia do Sol daría orixe a unha serie de crenzas de carácter espiritual ou relixioso asociadas ao astro rei que perduraron ata a chegada do cristianismo e incluso, dun xeito subliminado, posteriormente. Deste xeito o Sol pasou a ser considerado en moitas culturas fonte de vida, símbolo de divindade ou unha divindade en si mesma.

O descubrimento do lume, no paleolítico, supuxo unha das grandes revolucións da humanidade. O lume iluminaba nas noites, protexía das feras, quentaba na invernía, permitía cociñar os alimentos, cocer o barro e mellorar as tecnoloxías. A carón do lume naceu a cultura e a relixión. Por unha clara relación simbólica e funcional, o Sol e o lume convertéronse nun binomio indivisible e así moitas festas solares como o San Xoán foron da man de celebracións ígneas. O Sol e o lume acadaron na cultura galega unha grande importancia dentro das nosas crenzas e ritos.

Considerando que ata ben entrado o século XX a sociedade galega era basicamente agraria, e lembrando a importancia do Sol nas sociedades agrarias entenderemos o porque da pervivencia deste tipo de celebracións. Por iso os galegos hoxe, como hai milenios, seguimos celebrando a chegada do solsticio, a forza vivificadora do Sol, o poder purificador do lume e das augas e as calidades apotropaicas das máxicas plantas, aínda que o fagamos baixo a advocación dun santo cristián. Pois, malia que a forma troque, o fondo permanece, e ese é un dos trazos máis fascinantes da nosa cultura.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: