REFLEXIONANDO SOBRE O CONCEPTO DE FRONTEIRA

Ultimamente, visito moito o norte de Portugal, por iso hoxe me gustaría reflexionar en voz alta sobre un concepto que coido interesante: a idea de fronteira. Vaia por diante que eu non son moi amigo das fronteiras, entendidas estas como barreiras separadoras de estados, países ou nacións (aplique cada un a distinción que queira). Non me gustan as fronteiras de “toda a vida”, nin as novas, nin as que se queiran facer. Máis que nada porque, moitas veces, ademais de estados, as fronteiras serven separan pobos e culturas e iso xa é máis problemático que o establecemento xeopolítico dun mero límite administrativo da soberanía territorial dun estado. Pero, como bo galego practicante, debería dicir que non son moi amigo das fronteiras pero tampouco son un acérrimo inimigo… ás veces. Xa me entenden, ou no? Pois iso…

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pero de que falamos cando falamos de fronteiras? Poderiamos defini-la fronteira como o confín ou límite territorial dun Estado, pero non deberiamos esquecer que Estado, Cultura e Pobo non son o mesmo aínda que ás veces se confundan. As fronteiras poden ser naturais (un accidente xeográfico, por exemplo) ou artificiais (calculadas mediante coordenadas xeográficas). As fronteiras son, pois, creacións ou artificios político-administrativos estreitamente vinculados ó concepto de Estado-Nación e de Soberanía que, ás veces, pouco ou nada teñen que ver coas verdadeiras fronteiras culturais, cos diferentes lindes entre culturas e etnias (entédase etnia como grupo cultural e non como raza), e coa distribución e extensión xeográfica dun pobo. Sobran os exemplos, pero para non complicármonos moito e que se entenda ben podería cita-los pobos samis e tuaregs, pobos ámbolos dous cuxas áreas culturais van máis aló das fronteiras dun Estado.

 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

As fronteiras son moitas veces lugares enriquecedores, como toda xeografía liminal, sexa esta simbólica ou real. Son verdadeiras interfaces culturais, lugares de encontro, intercambio e comunicación, aínda que estas estean controladas, vixiadas e restrinxido o tránsito por elas.  Iso é precisamente o que acontece entre a Galiza e o Norte de Portugal onde un río —o Miño— e unha liña no mapa —a raia seca— foron sempre máis membrana permeable entre pobos de cultura compartida que fronteira estanca e diferencial entre estados.

 OLYMPUS DIGITAL CAMERAPonte internacional do Miño, entre Tui e Valença

Pero outras veces, por desgraza, as fronteiras funcionan como mecanismos fragmentadores das realidades culturais, illándoas, esnaquizándoas e reducindoa a unha colección de individualidades dispersas e inconexas. É dicir, segmentando fenómenos culturais que son únicos e compartidos por unha grande colectividade ou pobo, malia as artificiosas divisións nacionais.

 DSC_3616

Marco delimitatorio da fronteira en España e Portugal

Quizais me equivoque, pero esa é a sensación que teño cando visito, por exemplo, o Barroso portugués e falo coas súas xentes, e esa foi tamén a sensación que tiven o outro día cando, camiñando por terras da raia seca, topei coa fronteira entre Galiza e o Norte de Portugal. Alí estaba fronte a min, cruzando un camiño forestal que comunica aldeas veciñas pero de estados diferentes.

DSC_3621 - copiaA Raia seca, entre Galiza e o Norte de Portugal

Recoñezo que fiquei asombrado ó ver fisicamente a raia que sae no mapa político da Península Ibérica, unha raia artificial feita realidade sobre o terreo mediante un suco labrado na terra que se estende cara o horizonte. Velaí a Raia Seca, velaí a suposta fronteira entre dous pobos e culturas. Non sei que pensarán vostedes pero eu cando vexo ese rego fronteirizo danme ganas de botar patacas nel. Polo menos, e co que asoma polo horizonte,  serviría para alimentar ás xentes dun e doutro lado. Xa se sabe, postos a comparti-los alimentos, mellor facelo entre irmáns.

 DSC_3621

ORGANIZÁMO-LA NOSA XORNADA ANUAL DE CAMPÁS E CAMPANEIROS

 

1255158_330902137056562_233510097_n

Os Chichisos organizamos por 6º ano a “XORNADA DE CAMPÁS E CAMPANEIROS”, con elo queremos seguir dando a coñecer esta valiosa expresión do noso patrimonio sonoro e cultural.

Cada vez quedan en Galicia menos campaneiros, verdadeiros valedores da milenaria linguaxe dos sinos para comunica-los distintos acontecementos sociais e relixiosos da vida nas comunidades rurais tradicionais. Este corresponsais do seu tempo están sendo sustituídos por mecanismos electrónicos que fan o seu labor dun xeito automatizado e deshumanizado. Esta realidade convive coa perda co coñecemento deste código por parte da maioría dos cidadáns que xa non identificamo-lo que se transmite a través desta linguax sonora tradicional. Cómpre, cando menos, coñecela e se é podible conservala como o legado e o tesouro inamterial que é.

Este ano vimos cun programa de actividades moi interesante, con presentación de libro incluída. Estades todos convidados!!

Máis información: 649 748 708 – Os chichisos

Aquí vos deixo a ligazón a un artigo ó respecto nste mesmo blog:

https://asombradebouzapanda.wordpress.com/2011/08/04/a-linguaxe-das-campas/

Unha entrevgista na radio:

https://asombradebouzapanda.wordpress.com/2012/09/29/entrevista-en-radio-galicia-sobre-a-linguaxe-das-campas/

E un fragmento do episodio da serie documental da TVG “Sentidos contados” onde, xunto co camapeniro da Ínsua Elias Darriba, falo da linguaxe das campás e do seu simbolismo:

IMAXES DO “XXVII CONGRESSO DE MEDICINA POPULAR” DE VILAR DE PERDIZES

Xa de volta do veciño e irmán Portugal e de participar no “XXVII Congresso de Medicina Popular” celebrado en Vila de Perdizes, aquí deixo algunha imaxe dos participantes cos que tiven o gusto de compartir a tarde do venres. A única mágoa non poder ter coincidido no día co colega Félix Castro.

padre fontesCo querido e admirado Padre Fontes, creador e alma deste congreso dende hai 27 anos

rafaUn momento da miña conferencia sobre o uso do alicornio na medicina popular.

Na mesa e de esquerda a dereita acompáñanme: María Feliz, John McAdam e Sara Repolho.

John MacAdamIntervención de John McAdam, que falou do cultivo de plantas medicinais e das súas propiedades.

maría FelizA alemana María Feliz falou da diferenza entre a demencia senil e o que se denomina  alzhaimer.

SAM_1944 - copiaSara Repolho, quen falou das representacións de saúde, doenzas e recursos en adolescentes.

SAM_1939De esquerda a dereita:  John McAdam, Rafael Quintía e Sara Repolho.

pyblicoO público preguntando sobre o uso do alicornio, motivo da miña palestra.

SAM_1986Xa rematáda-las conferencias, falando fóra con algúns amigos asistentes ó congreso: José Barbosa, Ro Palomera, Jose Luis Lozano “O Home da Pedra”, Xosé Ramón Reigada, Eduardo Castro, Fiz, Anxo  e outros asistentes ó congreso.

co padre fintesBrindando co Padre Fontes cos copos de alicornio

Fotografías: Miguel Losada

Achego a continuación algunhas ligazóns de noticias sobre este congreso:

http://www.noticiasdevilareal.com/noticias/index.php?action=getDetalhe&id=16485

http://www.cm-montalegre.pt/showNT.php?Id=2198

http://www.destakes.com/redir/f609d9b1b41773bbf1fb7fe6ab2367be

 http://diarioatual.com/?p=111832

JN - Imprimir_Página_1

Diário de Trás-os-Montes

E unha moi interesante entrevista ó Padre Fontes co motivo da celebración da 27 edición deste congrso de medicina popular:

http://www.diariodetrasosmontes.com//noticias/complecta.php3?id=2890&fb_action_ids=538421919559050&fb_action_types=og.likes&fb_source=other_multiline&action_object_map={%22538421919559050%22%3A10150889652039805}&action_type_map={%225

Entrevista en PDF:

Diário de Trás-os-Montes2

ESTE ANO FALAREI DO ALICORNIO NO “XXVII CONGRESSO DE MEDICINA POPULAR” de Vilar de Perdizes (Portugal)

Este ano tiven o privilexio de ser convidado a dar unha ponencia no “XXVII Congresso de Medicina Popular” que se celebrará en Vilar de Perdizes (Portugal) entre os días 5 e 8 de setembro. Neste congreso xa mítico, e un verdadeiro referente peninsular na súa temática, falarei sobre o uso do alicornio na medicina popular. A dita palestra terá lugar o vindeiro venres 6 de setembro pola tarde. Vaia dende aquí o meu agradecemento ó ben querido Padre Fontes. Estades todos convidados!

phpThumb.php

 

 

PROGRAMA:

Decorre de 5 a 8 de Setembro a 27.ª edição do Congresso de Medicina Popular de Vilar de Perdizes, evento de referência do concelho de Montalegre que continua a galvanizar muitos curiosos em torno de temáticas relacionadas com o misticismo. A figura do padre Fontes volta a ser o barómetro do evento. Ao longo dos próximos dias daremos conta dos pormenores do programa elaborado pela organização.

PALESTRAS

Quinta-feira – 5 Setembro
21h00
– Abertura do XVII Congresso Vilar de Perdizes (Vice-presidente da Câmara de Montalegre, Orlando Alves)
– Apresentação de expositores e feirantes do Congresso
– João Sanches, “Sexo na raia galego/transmontana”
(projeção de documentário sobre os 30 anos do Congresso de Medicina Popular)

Sexta-feira – 6 Setembro
15h00
– Sara Repolho (moderadora), “Representações de saúde, doença e recursos em adolescentes”
– Luciana Och Benke, “Medicina popular na Suécia”
– John McAdam, “Novas plantas”
– Maria Feliz, “Tem que ser Alzhaimer?”
– Rafael Quintia “Uso do Copo de Alicornio na medicina popular”
21h00
– José Carlos Costa (moderador),
– Mestre Alves, “Exorcismo e Encosto no sec. XXI”
– Jorge Lage, “Virtudes da castanha”
– Telma Teixeira, “Medicinas alternativas”
– Cora Nogueira, “Tratamento da incontinência”

Sábado – 7 Setembro
15h00
– Gil Alvar (moderador)
– Dr. Gilbert Guiraud, “Reumatismo e medicina popular”
– Vítor Sepodes, “Shiatsu”
– Faustino Santos, “Ataques de pânico, Contributos da Acupunctura”
– João Costa, “Virtude da cereja”
21h00
– Barroso da Fonte (moderador), ”Crenças e mitos”
– Dr. Jean Claude Guiraud, “tema a indicar”
– Jorge Quintela, “Emoções”
– Felix Castro Vicente, “Orações a S. Cipriano”

Domingo – 8 Setembro
11h00
– João Sanches (moderador)
– Dr. Carlos Borrego e Dra. Teresa Macedo, “Tanatologia”
– Temas livres, não inscritos
– Conclusões
13h00
– Convívio de encerramento

 

DESCARGA-LO PROGRAMA:

xxvii_cmp2013-130823155643

 

%d bloggers like this: